بررسی فقهی کاریکاتور با تکیه بر قاعده هتک حرمت مقدسات

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه امام صادق (ع)

2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه امام صادق (ع)

چکیده

کاریکاتور در جهان امروز از هنرهای پذیرفته‌شده می‌باشد و یکی از بهترین راهه‌ای ارتباط جمعی است. این هنر دارای انواع متعددی چون کاریکاتور چهره یا سیاسی یا روزنامه‌ای و غیره می‌باشد. هدف از کاریکاتور را اغلب طنز همراه با ایجاد تفکر در مخاطب می‌دانند. زادگاه این هنر در مغرب زمین بوده و برخلاف ادعای برخی که قدمت آن را بیش از هزار سال می‌دانند، دارای قدمت چندانی نیست. ازآنجاکه از ویژگی‌های این هنر عدم قید و مرز می‌باشد باید دید که در جامعه دینی که با محوریت ارزش‌ها و مقدسات شکل گرفته است امکان ترویج کاریکاتور بوده و یا مستلزم هتک حرمت مقدسات خواهد شد؟ آیا می‌توان آن را به‌کل محکوم به حرمت یا حلیت کرد یا باید بین انواع آن تفصیل قائل شد. برخی به دلایلی چون حرمت به تصویر موجود ذی‌روح و یا ایذاء مؤمن برای استنباط حرمت ترویج آن تمسک نموده‌اند که هر یک از این دلایل اخص یا اعم از مدعی می‌باشد. قاعده هتک حرمت مقدسات که از قواعد موردقبول نزد فقها است می‌تواند مستند مهمی در حرمت ترویج این هنر آزاد در جامعه‌ی دینی که با چهارچوب ارزش‌ها استوار است، باشد. در این تحقیق سعی بر آن است که تا ابتدا مستندات این قاعده بررسی شود سپس به بررسی این موضوع که آیا کاریکاتور از مصادیق این قاعده می‌باشد یا خیر پرداخته شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Caricature juridical study based on the Desecration of Sanctities principle

نویسندگان [English]

  • hoseinali saadi 1
  • Sadeq Elham 2
1 Associated Professor of the Department of Fiqh and Islamic Law Foundations at Imam Sadiq(a.s) University
2 Assistant Professor of the Department of Fiqh and Islamic Law Foundations at Imam Sadiq(a.s) University
چکیده [English]

Nowadays, Caricature Considered as an accepted fields and one of the best ways of communication. This field of art contains several type of it, Including face or political caricature. The purpose of caricature often associated with the development of thinking in the audience. the birthplace of this art is the recent century  in the West  Unlike the claims of some dating back more than a thousand years ago. because of the caricature based on unlimited boundaries than the religious values, so we have to see the possibility of extending the caricature if it will be possible in Islamic society or not? The important question is that can we condemn it to be prohibited and unlawful or we should to separate between different types of it?
Some commands to prohibition of extending the caricature, cited on prohibition of drawing the living things or Harassment of believers, that each of this reasons is Limited or wider than the claim. The Desecration of sanctities principle which is accepted by Jurists could be a strong and important reason to probation of this free and unlimited art in Islamic society based on values. At first the research tries to study and analyst the reasons of the principle after that relying on findings, declare that the caricature is one of samples of the principle, or not

کلیدواژه‌ها [English]

  • caricature
  • Desecration
  • sanctities
  • special praxis
  • common praxis