وضع حقوقی ربای معاملی در فقه امامیه و حقوق ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه امام صادق (ع)

2 فارغ التحصیل کارشناس ارشد حقوق خصوصی دانشگاه امام صادق (ع)

چکیده

ربای معاملی به‌عنوان یکی از اقسام ربا، معاوضه مثلین با زیادی یکی از آن‌ها، به شرط مکیل یا موزون بودن است که حرمت آن در دین اسلام مسلّم و مورد پذیرش فقهای اسلام است. در این مقاله، هدف بررسی و تبیین حکم وضعی ربای معاملی و اعتبار این‌گونه معاملات به لحاظ صحت یا بطلان آن، در فقه امامیه و حقوق ایران می‌باشد که در مورد حکم وضعی این نوع معاملات، بین فقها و حقوقدانان اختلاف‌نظر وجود دارد، ولی وفق نظر مشهور باید بیان نمود که ربای معاملی در تمام عقود معاوضی اعم از عقد بیع، صلح و دیگر عقود معاوضی جریان دارد و مخصوص عقد بیع نیست و این امر در حقوق ایران نیز به تبع از نظر مشهور فقهای امامیه، در ماده 595 قانون مجازات اسلامی ایران (بخش تعزیرات) مصوب 1375 مورد پذیرش قرار گرفته است. همچنین در رابطه با صحت یا بطلان ربای معاملی نیز، بین فقها و حقوقدانان اختلاف‌نظر وجود دارد و نظر اقوی در این زمینه بر بطلان اصل معامله و مقدار زیادت حاصله در آن می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Legal Status of Saleable usury in Islamic Jurisprudence and Iran’s law

نویسندگان [English]

  • Ahmad ali Ghane 1
  • sajad aminiharandi 2
1 Associated Professor of the Department of Fiqh and Islamic Law Foundations at Imam Sadiq(a.s) University
2 Graduated Degree of Private Law at Imam Sadiq(a.s) University
چکیده [English]

Saleable usury as a kind of usury is reciprocity with one side more or less, if can be weighed, this kind of usury is forbidden in Islam and the Islamic jurisprudents believe so. In this article, the purpose of the investigation and explanation of the ruling of the circumstance And the validity of such transactions in terms of its validity or invalidity is in the Islamic Jurisprudence and Iran’s law that There is a controversy between  jurists and lawyers about the circumstance of these types of transactions, But according to the famous comment, it should be noted that a transaction rampant exists in all interconnected contracts, such as marriage contracts, peace, and other arbitrary contracts. And it is not for a marriage contract, and this is also recognized in Iran's law, in the wake of the famous Islamic Jurisprudence, in Article 595 of the Islamic Penal Code of Iran (Tahitian Section), adopted in 1375. Also, in relation to the verdict or invalidity of a business deal there is a controversy between jurists and jurists. And the point of view in this regard is the lack of the principle of the transaction and the amount of extra that receive in it. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Saleable usury
  • Correctness
  • Void
  • Islamic jurisprudence
  • Iran’s law