چیستی و چرایی تغییر حکم در فقه عامه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه امام صادق (ع)

2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران

چکیده

در آراء مذاهب اسلامی مسئله تغییر فتوا از جمله مسائل مهمی است که در دوران معاصر و قدیم، علما در مورد آن به تفصیل بحث کرده‌اند. جواز تغییر فتوای مفتی را همه ‏مذاهب اسلامى به عنوان یک قاعده‏ کلى پذیرفته‏اند و از دیدگاه آن مذاهب جایز است که مفتی از فتوای خود، رجوع نماید. بنابراین، گزاره‌ کلی نگارنده در مقال حاضر در پی پاسخ به این سؤال است که چه عواملی در تغییر فتوا مؤثر هستند؟
به همین منظور مؤلف تلاش نموده تا عواملی را بر حسب استقراء از تضاعیف گفتار فقیهان اهل سنت به دست آورده و امثله‌ فقهی آن را بیان نماید. نگارنده به طور کلی دو عامل را باعث دگرگونی فتاوی فقیهان اهل سنت دانسته که عبارتند از: 1. تغییر موضوع و 2. دریافت منابع و ادلّه جدید، که در مقاله حاضر تلاش می‌شود بدان‌ها پرداخته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Nature of Changing Decision in Sunni Jurisprudence

نویسندگان [English]

  • Hosein Birashk 1
  • Abdoulsalam Emami 2
1 Assistant Professor of the Department of Fiqh and Islamic Law Foundations at Imam Sadiq(a.s) University
2 PhD Student of Fiqh and Islamic Law Foundations at Tehran University
چکیده [English]

In the Islamic branches, changing the judgment is one of the issues that religious ‎scholars have been argued in more details in contemporary and foretime. All the ‎Islamic branches have admitted the permission of changing juris consult’s legal ‎decision as a principle and in the point of view of that branches, juris consult can ‎back out from his decision.
Therefore, the main idea of the writer in this article is ‎that which factors are effective in changing decision. We analogy obtain factors form ‎the decision of jurisprudents and try to explain some jurisprudence examples.
In ‎general writer believe that two factors have effected changing decision in Sunni ‎jurisprudent: “1- changing the subject” and “2-receiving new evidences”.
These are ‎affected by some issues such as: 1- changing the age 2- changing the place 3- ‎changing the situation 4- changing the custom 5- changing in people’s ability and ‎facility 6- changing the opinions and point of views 7- changing in social, economic ‎and political circumstances 8- generality for involving the issues.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fatwa
  • Sunni Jurisprudence
  • Time and place Requirements
  • Changing Fatwa