خسارت تأخیر تأدیه بر مبنای ضمان منافع

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین

چکیده

یکی از چالش‌های نظام بانکی، چالش تأخیر مشتریان در بازپرداخت اقساط تسهیلات در سررسید و در نتیجه افزایش حجم مطالبات غیر جاری و خسارت‌های ناشی از این مسئله است. در نظام بانکی ایران تنها مبنای جبران خسارت، وجه التزام است. این مبنا با چالش ربوی بودن روبه­رو است و در عمل نیز کارآمد نبوده است. پژوهشگران در جستجوی راهکار جایگزین، پیشنهادهایی داده‌اند. ازجمله ضمان منافع و عدم النفع؛ زیرا در اثر تأخیر در ادای دین بانک‌ها فرصت استفاده از سرمایه و کسب منافع احتمالی آن را از دست می‌دهند، اما ضمان عدم النفع در فقه امامیه با چالش‌های جدی روبه­روست و اینکه می‌تواند مبنایی برای دریافت خسارت تأخیر تأدیه باشد، محل تردید است. ریشه تردید به مالیت عدم النفع و ضرر بودنِ از دست دادنِ آن برمی‌گردد. پژوهش حاضر کوشیده است امکان دریافت خسارت تأخیر تأدیه بر مبنای ضمان منافع و عدم النفع را مورد بحث و بررسی فقهی قرار دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Late Payment Charge on the Basis of Liability for Profits

نویسنده [English]

  • Seiied Amrollah Hoseini
Assistant Professor of the Department of Fiqh and Islamic Law Foundations at International Imam Khomeini University
چکیده [English]

One of the challenges of the banking system is the challenge of customer lag in repaying loans at maturity and as a result of an increase in non-current claims and damages arising from this issue. In Iranian banking system, the only basis for compensation is penalty clause, and it is facing with the usury problem and in practice has not been effective .Researchers offers some alternatives. Including Liability for profits and loss of profits, because of delaying in repaying debt of banks loses the opportunity of using from their capital and obtain anticipatory profits .But Liability for loss of profits has been facing challenges in shi,a Jurisprudence, and whether that could be the basis for receiving compensation for late payment, there is doubt. Root of doubts returns to whether it has Financial value or not .and is it loss or not. The present study has tried to discuss jurisprudential regarding the possibility of obtaining compensation for the delay of payment on the basis of the liability for loss of profits and profits. The results have opened up a new field for researchers in this releam.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Late Payment Compensation
  • Loss of anticipatory profit
  • Non-Current Loans