بازکاوی آموزه‌های فقهی سائد بر رسانه دینی و تأثیر آن در مبارزه با قاچاق

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه امام صادق(ع)

چکیده

مبارزه با قاچاق دارای ابعاد مختلف و گوناگونی است. این مسئله گرچه بیشتر از نظر اقتصادی موردبحث و بررسی قرار گرفته است اما مسائل فرهنگی نیز ارتباطی تنگاتنگ و تأثیری متقابل با پدیده قاچاق دارند. به ‌این ‌ترتیب مبارزه فرهنگی می‌تواند برخی از ریشه‌های شکل‌گیری و گسترش پدیده قاچاق را خشکانده و گامی مؤثر دراین‌باره به شمار آید. رسانه‌ها که مهم‌ترین ابزار فرهنگی دنیای جدید هستند، بایستی در این رابطه سازمان‌دهی شده و نقش مؤثر خویش را با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی و در رأس آن‌ها آموزه‌های فقهی که باید و نبایدهای جهت‌گیری صحیح و شرعی رسانه را تعیین می‌کنند، ایفا نمایند. تبیین اصل توحید و تقوا و تعظیم شعائر الهی، تبیین اصل عدالت توزیعی در جریان ثروت، تبیین روشنگرانه از عدالت اجتماعی-اقتصادی، تبیین حرمت اسراف، مصرف‌گرائی و تجمل زدگی، حرمت نیاز آفرینی کاذب در مردم با تبلیغات افسارگسیخته کالا بخصوص کالای خارجی، لزوم اطلاع‌رسانی و آموزش در حوزه قاچاق از باب امربه‌معروف و نهی از منکر از آن جمله‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reviewing the Jurisprudential Doctrines Affecting on Religious Media and its Impact on the Fight against Smuggling

نویسندگان [English]

  • Ehsan Ahangari 1
  • Habib Hajatmand 2
1 PhD Student of the Department of Fiqh and Islamic Law Foundations at Tehran University
2 PhD Student of the Department of Fiqh and Islamic Law Foundations at Imam Sadiq(a.s) University
چکیده [English]

The fight against smuggling has a variety of dimensions. This issue, although more economically, has been studied, but cultural issues are also closely related and counterproductive to smuggling phenomena. In this way, the cultural struggle can eradicate some of the roots of the phenomenon of smuggling. The media, which is the most important cultural tool of the new world, must be organized and play its role effectively by using religious teachings and at the top of their jurisprudential doctrines. The principles that media should pay attention to include; Explaining the principle of monotheism and Piety, Explaining the principle of distributive justice, An enlightening explanation of socio-economic justice, lack of Desirability of profusion and Luxury-oriented, Prohibition of unauthorized advertising of goods, especially foreign goods, necessity for information and training in the field of smuggling and etc.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Smuggling
  • Cultural Struggle
  • Distributive Justice
  • Jurisprudential Doctrines
  • Religious media

قرآن کریم.

اقتصادیان، محمدرضا (1383)، بررسیعواملمؤثربرقاچاقکالادرایران، تهران: انتشارات مؤسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد.

بجنوردى، سید حسن (1419ق)، القواعد الفقهیة، قم: انتشارات الهادی.

بجنوردى، سید محمد (1401ق)، قواعد فقهیه، تهران: انتشارات مؤسسه عروج.

برقى، احمد بن محمد (1371ق)، المحاسن، قم: انتشارات دار الکتب الإسلامیه.

تاری، فتح الله؛ و غلامی باغی، سعید (1389) «تأثیر متقابل فرهنگ و قاچاق»، مجله مهندسی فرهنگی، شماره 41 و 42.

تفلیسی، حبیش (1360)، وجوه قرآن، ترجمه مهدی محقق، تهران: انتشارات بنیاد قرآن.

جلالی، عبدالله (1391)، «نظام هنجاری اطلاع‌رسانی در فقه شیعه»، مجله تازتاب اندیشه، شماره 118.

جمعی از نویسندگان (1390)، مجموعه مقالات دومین همایش بین‌المللی دین و رسانه (رسانه دینی و دین رسانه­ای)، تهران: انتشارات مرکز پژوهش­های اسلامی صدا و سیما.

جوادی آملی، عبدالله (1384)، «ویژگی نظام اسلامی»، مجله پاسدار اسلام، شماره 284.

جوادی یگانه، محمدرضا؛ و عبداللهیان، حمید (1386)، دین و رسانه، تهران: انتشارات طرح آینده.

حاجی نژاد، علی (1378)، قاچاق کالا در استان سیستان و بلوچستان، تهران: انتشارات پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس.

حرعاملى، محمد بن حسن (1409ق)، وسایل الشیعة، قم: انتشارات مؤسسه آل البیت(ع).

خمینی، سید روح‌ الله (1378)، آداب الصلاة، تهران: انتشارات موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

خمینی، سید روح‌ الله (1415ق)، المکاسب المحرمة، قم: انتشارات مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

دزفولى انصاری، مرتضى (1415ق)، کتاب المکاسب، قم: انتشارات کنگره جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.

دهخدا، علی اکبر (1373)، لغت نامه، تهران: موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.

ژولین، فروند (1362)، جامعه شناسی ماکس وبر، ترجمه نیک گهر، تهران: انشارات نیکان

سید رضى، محمد بن حسین (1414ق)، نهج البلاغة‏‏، قم: انتشارات هجرت.

شادنیا، هوشنگ (1379)، پدیده قاچاق کالا و راههای پیشگیری از آن، مجموعه مقالات سومین همایش ملی بررسی، وزارت علوم تحقیقات و فناوری، تهران: دانشگاه تربیت مدرس- پژوهشکده اقتصاد.

شمس‌الدینی، شهباز (1378)، بررسی پدیده قاچاق کالا و آثار اقتصادی آن در کشور، تهران: انتشارات پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس.

شیخ صدوف، محمّد بن على (1413ق)، من لا یحضره الفقیه، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.

طریحی، فخرالدین (1375)، مجمع البحرین، تهران: کتابفروشی مرتضوی.

عابدی میانجی، محمد (1387)، اصول محتوایی رسانه از دیدگاه قرآن، فصلنامه کوثر، شماره 76.

عمید، حسن (1363)، فرهنگ عمید، تهران: انتشارات سپهر.

غفاریان، محمد، (1378)، پایان نامهبررسىقاچاقکالاوارزدرایران، تهران: دان‍ش‍گ‍اه‌ آزاد اس‍لام‍ی‌ (م‍رک‍ز ت‍ح‍ص‍ی‍لات‌ ت‍ک‍م‍ی‍ل‍ی‌).

فخار طوسی، جواد (1381)، امام خمینی و رسانه‌های گروهی، تهران: ستاد بزرگداشت صدمین سالگرد میلاد امام خمینی وابسته به مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

فیروزجائی، مختار (1384)، قاچاق کالا و ارز، تهران: بی­نا.

فیومی، احمد بن محمد (1412ق)، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، قم: انتشارات دار الرضی.

قرشى، سید على اکبر (1412ق)، قاموس قرآن، تهران: انتشارات دار الکتب الإسلامیة.

کلینى، محمد بن یعقوب (1407ق)، الکافی، تهران: انتشارات دار الکتب الإسلامیة.

کرمی، محمدمهدی؛ و پورمند (نبی­زاده)، محمد (1385)، مبانی فقهی اقتصاد اسلامی، قم: انتشارات پژوهشکده حوزه و دانشگاه (سمت).

گمرک جمهوری اسلامی (بی­تا)، بررسی ابعاد قاچاق کالا و ارائه راهکارها با تاکید بر نقش، تهران: گمرک.

مجلسى، محمدباقر (1410ق)، بحار الأنوار، بیروت: انتشارات مؤسسه الطبع و النشر.

محقق داماد، سید مصطفى (1373)، قواعد فقه (بخش مدنى)، تهران: انتشارات سمت.

مطهری، مرتضی (1388)، مجموعه آثار، تهران: انتشارات صدرا.

معین، محمد (1373)، فرهنگ فارسی، تهران: موسسه انتشارات امیرکبیر.

موسوى همدانى، سید محمدباقر (1374)، ترجمه تفسیر المیزان، قم: دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه قم.

نراقى، احمد بن محمد (1417ق)، عوائد الأیام فی بیان قواعد الأحکام، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم.

همدمی خطبه­سرا، ابولفضل (1383)، فساد مالی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.

واسطی، سید محمد مرتضى (1414ق)، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت: انتشارات دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع.