اصول اخلاقی اقتصاد اسلامی و رفع چالش های موجود در اقتصاد متعارف، با تأکید بر اندیشه های آیت الله مهدوی کنی(ره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه امام صادق(ع)

چکیده

ضرورت پرداختن به اندیشه اقتصادی اسلام ازآن‌جهت است که امروزه عرصه فعالیت‌های کلان اقتصادی دچار چالش‌ها و بحران‌هایی شده است و ایده‌های اقتصادی اسلام، راهکاری مفید برای برون‌رفت از این مسائل ارائه می‌کند که در پژوهش حاضر هم به این چالش‌ها اشاره شده است و هم راهکارهای پیشنهادی اسلام مورد تأکید قرار گرفته است. در این بین سؤال‌هایی از این قبیل مطرح می‌شود: «اصول اخلاق اقتصادی در اندیشه اسلامی چیست؟ مؤلفه‌های اخلاقی در بازاریابی اسلامی شامل چه مواردی می‌شود؟ چالش‌های موجود در اقتصاد متعارَف و راهکار برون‌رفت از آن‌ها در اندیشه اسلامی چه می‌باشد؟». روش پژوهش جاری نیز مبتنی بر مطالعه تطبیقی اندیشه اسلامی و اندیشه­های اخلاقی- اقتصادی آیت­الله مهدوی کنی(ره) و اقتصاد مدرن است. مهم‌ترین نوآوری این پژوهش نیز پاسخ‌گویی به چالش‌های اقتصاد مدرن بر اساس اندیشه اسلامی است و با توجه به این‌که آیت‌الله مهدوی کنی(ره) در حوزه مسائل اقتصادی و فقه حکومتی اندیشه‌ها و ایده‌های نوینی داشته­اند، در این پژوهش در تلاش بوده‌ایم که بر آراء و اندیشه‌های ایشان در حوزه اقتصاد اسلامی تأکید کنیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Ethics of the Islamic Economy and the Challenges in the Conventional Economy, Emphasizing the Ideas of Ayatollah Mahdavi Kani

نویسندگان [English]

  • Mohammad Sadiq Zoghi
  • Mahdi Qazian
Master’s Degree Student of Private Law at Imam Sadiq(a.s) University
چکیده [English]

The essence of this current research is to emphasize the ethical axes of Islamic economic thought. The necessity of paying attention to the economic thought of Islam is so important that today the field of macro - economic activity has faced challenges and crises that the economic ideas of Islam provide a useful solution to those issues mentioned in the present study and the proposed strategies of Islam have been emphasized. The question arises: what are the principles of economic morality in Islamic thought? What are ethical elements in Islamic marketing? What are the challenges in the conventional economy and the way out of them in Islamic thought? The aim of this research is to specify and explain these issues. The current research method is based on comparative study of Islamic thought and modern economics that these two discourses are compatible with each other and Islamic thought with what capacities and approaches respond to the challenges of modern economy; and the novelty of this research is answering the challenges of modern economy based on Islamic thought. Finally, it should be noted that in this research we have tried to emphasize on ayatollah Mahdavi Kani ideas and ideas in the field of Islamic economics in order to emphasize on the ideas and ideas in the field of Islamic economics.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ayatollah Mahdavi Kani
  • Economic Morality
  • Economic Challenges
  • Economic Justice

قرآن کریم.

اسحاقی، ‌سید ‌حسین (1384(الف)‌)، «فعالیت‌های اقتصادی ممنوع در اسلام»، رواق اندیشه، شماره 49.

اسحاقی، ‌سید‌ حسین (1384(ب)‌)، «فعالیت‌های اقتصادی ممنوع در اسلام»، رواق اندیشه، شماره 49.

اکرمی، ‌ابوالفضل (1375)، «بازار در تمدن اسلامی»، دین و ارتباطات، شماره 3.

امامی، ‌محمد (1385)، «بررسی نظارت بر بازار در آموزه‌های نبوی و علوی»، الهیات و حقوق، شماره 21 و 22.

توتونچیان، ‌ایرج؛ و عیوضلو، ‌حسین (1379)، «کاربرد نظریه عدالت اقتصادی در نظام اسلامی توزیع ثروت و درآمد»، تحقیقات اقتصادی، شماره 57.

توکلی، ‌محمد ‌جواد؛ و کریمی، ‌سعید (1393)، «شاخص اخلاق تجارت از دیدگاه اسلام»، اقتصاد اسلامی، شماره 53.

حجتی‌کرمانی، ‌علی (1346)، «اسلام آیین زندگی 16، مشخصات اقتصاد اسلامی: اسلام و توزیع ثروت2»، درسهایی از مکتب اسلام، شماره 92.

رسولی‌شربیانی، ‌رضا؛ و مرید‌سادات، ‌حسین (1395)، «بررسی نقش اخلاق در بازاریابی از دیدگاه فرهنگ ایرانی اسلامی»، پژوهشهای جدید در مدیریت و حسابداری، شماره 2.

سازمان‌ مطالعه‌ و تدوین‌ کتب‌ علوم‌ انسانی‌ و دانشگاهها (سمت‌)، پژوهشکده‌، (1374)، مبانی‌ اقتصاد اسلامی‌، تهران‌: سازمان‌ مطالعه‌ و تدوین‌ کتب‌ علوم‌ انسانی‌ دانشگاهها (سمت‌).

مجاهدی‌ نسب‌، علیرضا (1384)، روش‌های‌ قیمت‌گذاری‌، تهران‌: رادان‌ تحریر.

محقق، ‌محمد‌جواد (1384)، «نظام اقتصادی از منظر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، معرفت، شماره 89.

مرکز بررسی اسناد تاریخی (1388)، مسجد جلیلی به روایت اسناد ساواک، تهران‌: وزارت‌ اطلاعات‌، مرکز بررسی‌ اسناد تاریخی‌.

مصلح، ‌عبدالمجید؛ و الهیاری ‌بوزنجانی، ‌احمد (1394)، «اخلاق در بازاریابی: ارزش های اخلاقی مورد تأکید اسلام در مدیریت فعالیت‌های بازاریابی». پژوهش‌نامه اخلاق، شماره 28.

مهدوی کنی، ‌محمد‌رضا (1365)، «اخلاق اسلامی9: حفظ زبان»، تربیت، شماره 15.

مهدوی‌ کنی‌، محمدرضا (1373)، ‏نقطه‌های‌ آغاز در اخلاق‌ عملی‌، ‏تهران‌: ‏: دفتر نشر فرهنگ‌ اسلامی‌.

مهدوی‌ کنی‌، محمدرضا (1379(الف‌))، اصول‌ و مبانی‌ اقتصاد اسلامی‌ در قرآن، تهران‌: دانشگاه‌ امام‌ صادق‌(ع‌).

مهدوی‌ کنی‌، محمدرضا (1379(ب)‌)، بیست‌ گفتار در اخلاق‌ عملی‌، تهران‌: دفتر نشر فرهنگ‌ اسلامی‌.

مهدوی کنی‌، محمدرضا (1386)، بیست و دو گفتار، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

مهدوی کنی‌، محمدرضا (1390(الف)‌). دوازده گفتار؛ مجموعه بیانات آیت‌الله محمدرضا مهدوی‌کنی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

مهدوی‌ کنی‌، محمدرضا (1390(ب‌))، عقل و دین؛ بیست گفتار در شناخت ابعاد معنوی حیات عقلانی انسان، تهران: دانشگاه امام صادق(ع).

مهدوی‌ کنی‌، محمدرضا (1390(ج‌))، علم و عمل ایمانی؛ بیست و دو گفتار در شناخت ابعاد کاربردی دین، تهران: دانشگاه امام صادق(ع).

مهدوی کنی، محمد رضا (1423ق)، البدایه فی الاخلاق العملیه، بیروت: دار الهادی.

میرمعزی‌، حسین‌ (1378)، نظام‌ اقتصادی‌ اسلام‌، تهران‌: موسسه‌ فرهنگی دانش‌.

نصر، ‌سید‌حسین؛ و موثقی، ‌سید‌احمد (1378)، «اخلاق کار اسلامی» کار و جامعه، شماره 31.

‏نظری، ‌حسن‌آقا (1383)، «عدالت اقتصادی ازنظر افلاطون، ارسطو و اسلام»، اقتصاد اسلامی، شماره 14.