بررسی و نقد مجازات اعدام در جرائم تعزیری اصحاب کبائر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه امام(ع) صادق(ع)، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه امام(ع) صادق(ع)، تهران، ایران

چکیده

فقهای امامیه و به‌تبع قانون‌گذار ایران در ذیل ماده (136) قانون مجازات اسلامی مصوب (1392)، مجازات تکرار جرائم حدی در مرتبه چهارم را در صورت اجرای کیفر در سه مرتبه نخست، اعدام دانسته، اما تکرار در جرائم تعزیری را تنها موجب تشدید کیفر دانسته است. برخلاف این نکته، مشهور فقهای امامیه در خصوص تکرار برخی جرائم تعزیری و نه همه آن‌ها، در مرتبه سوم یا چهارم (عند الاحتیاط) تحت عنوان اصحاب کبائر، قائل به مجازات اعدام شده‌اند. مستند فقهی این قول نیز روایت صحیحه یونس عبدالرحمان از امام هفتم(ع) است که می‌فرمایند: «اصحاب الکبائر کلها إذا أقیم علیهم الحدود مرتین، قتلوا فی الثالثه». فقها با تعمیم دلیل روایت از جرائم حدی به موارد تکرار جرائم تعزیری مصرح، حکم به اعدام در مرتبه سوم یا چهارم کرده‌اند. ازنظر نگارندگان، این حکم مشهور فقها با قواعد کیفری همچون؛ اصل احتیاط در دماء، اصل حق حیات انسان، قاعده التعزیر دون الحد منافات داشته و با برخی اشکالات سندی و دلالی مواجه است و به همین دلیل وضع مجازات اعدام مستند به این حکم فقهی، مشروع نخواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating and Criticizing the Death Penalty for Ta’zir Crimes Known as “Ka’baer Companions”

نویسندگان [English]

  • Esmaeil Mohammadzadeh 1
  • Habib Hajatmand 2
1 Assistant Professor of the Department of Fiqh and Islamic Law Foundations at Imam Sadiq(a.s) University, Tehran, Iran
2 PhD Student of the Department of Fiqh and Islamic Law Foundations at Imam Sadiq(a.s) University, Tehran, Iran
چکیده [English]

According to Article (136) of the Islamic Penal Code (1392), Imamieh jurists and Iranian lawmakers consider the death penalty to be punished in the fourth degree if executed for the first three times, but the repetition of the punishment only intensifies the punishment. He knows. Contrary to this, the Imamite scholars are known to have executed some of the ta'zir offenses, but not all of them, in the third or fourth degree (imam), as the companions of the Ka'baer. The jurisprudential documentary of this quote is also the correct narration of Younis Abdul Rahman of the Seventh Imam who states: "Companions of Al-Qa'arah of the whole, therefore, against Al-Hudud Mertin, the murderer of al-Tha'il". The jurists have sentenced to third or fourth degree executions by extending the narrative of the Haddad offenses to recurrent cases of ta'zir offenses. According to the writers, this famous ruling of the jurisprudents contradicts the penal code such as the principle of temperance, the principle of the right to life, the rule of ta'zir al-don al-Hadd, and some of the documentary and bribery challenges, and thus the death penalty documented in this jurisprudence, It won't be legitimate.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ka’baer Companions
  • Ta’zir Execution
  • Ta’zir Crimes
  • Repeat Crimes
قرآن کریم.

ابن ادریس، محمد بن منصور (1410ق). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوى. قم: دفتر انتشارات اسلامى.

ابن براج، قاضى عبد العزیز (1387). المبسوط فی فقه الإمامیة. تهران: المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریه.

ابن براج، قاضى عبد العزیز (1406ق). المهذب. قم: دفتر انتشارات اسلامى.

ابن فارس، احمد بن زکریا (1404ق). معجم مقائیس اللغه. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم.

ابن منظور، ابوالفضل و جمال الدین محمد بن مکرم (1414ق)، لسان العرب. بیروت: دار الفکر.

اردبیلى، احمد بن محمد (1403ق). مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین ح