بررسی و تحلیل مؤلفه‌های نظریات حوزه فقه حکومتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه قم و مدرس خارج فقه و اصول فقه حوزه علمیه

2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه قم

چکیده

فقه حکومتی برخاسته از یک نیاز اجتماعی در قبال عملکرد فقه در حوزه حکومت­داری است. نظریات در مورد چیستی فقه حکومتی به‌رغم گستردگی و عدم تدقیق آن، به سه رویکرد عمده تقسیم شده است. یک؛ نظریات روش­ شناسانه، نظریات موضوع­ شناسانه و نظریات ناظر بر استنباط «کل». هر یک از این تعاریف به وجهی از اهمیت و چگونگی فقه حکومتی پرداخته است. دسته اول، فقه حکومتی را ناظر به تحولات روشمند در حوزه فقه و اصول فقه معرفی می‌کنند. دسته دوم ابزار فقاهت کنونی را کافی می‌داند، اما پرداخت به موضوعات جدید در حیطه حکومت‌داری را در اولویت قرار می‌دهد. دسته سوم از نظریات در عین پایبندی به فقاهت کنونی، به‌صورت پایه‌ای به دنبال تغییر و تکامل در ادبیات استنباط فقهی در حوزه روش و موضوع آن است.
تحقیق حاضر که حاصل مطالعه در آثار علمی است که در حوزه فقه حکومتی در سالیان اخیر توسط اندیشمندان مختلف ارائه و تبیین گردیده است. در این مقاله سعی بر آن بوده است که نظریات این حوزه فکری را در دسته‌بندی جدید و بر اساس مؤلفه‌های هریک از آن‌ها مورد کاوش و بررسی قرار دهد.

کلیدواژه‌ها

دوره 4، شماره 8 - شماره پیاپی 8
پاییز و زمستان 1395
صفحه 27-50
  • تاریخ دریافت: 02 مرداد 1394
  • تاریخ بازنگری: 02 مهر 1394
  • تاریخ پذیرش: 14 دی 1394