درنگی در ادله دیدگاه مشهور فقیهان در معیار مکیل و موزون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد

3 استاد فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

مکیل و موزون از مفاهیم روشن در فقه امامیه است اما مصادیق آن در زمان‌ها و مکان‌های مختلف دچار تغییراتی شده است؛ از این رو درباره ملاک آن بین فقیهان امامیه اختلاف وجود دارد. مشهور بر این عقیده‌اند که ملاک مکیل و موزون، زمان پیامبر(ص) است. نوشتار پیش‌رو با روشی توصیفی- تحلیلی و به شیوه کتابخانه‌ای به بررسی این دیدگاه پرداخته و اعتبار ادله آن‌ها را مورد مداقه قرار داده است و به این نتیجه نائل شده است که تمامی این ادله، ناتوان از اثبات این مدّعا هستند با این توضیح که ادله مکیل و موزون، از نوع قضایای حقیقیه و از دسته اعتبارات امضایی شارع می‌باشند که امضاء آن‌ها، دائر مدار فعلیت بنا لحاظ می‌شود؛ بنابراین در هر زمان و مکانی، مکیل و موزون در عرف صدق کند، همان ملاک است و ربا در آن‌ها جریان دارد.

کلیدواژه‌ها

دوره 5، شماره 10 - شماره پیاپی 10
بهار و تابستان 1396
صفحه 95-118
  • تاریخ دریافت: 09 مرداد 1395
  • تاریخ بازنگری: 02 آذر 1395
  • تاریخ پذیرش: 19 دی 1395